Σημαντικές αλλαγές στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά και εφήβους δρομολογεί η κυβέρνηση, με την καθιέρωση ηλικιακού ορίου 15 ετών για την πρόσβαση στα social media, στο πλαίσιο νέου νομοσχεδίου για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο παρουσιάστηκε σήμερα Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026, στο Μποδοσάκειο Μέγαρο, από τον υπουργό Επικρατείας Άκη Σκέρτσο, τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη και τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, η απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών προβλέπεται να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027, ενώ η ψήφιση του νομοσχεδίου στη Βουλή έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026.
Η νέα πρωτοβουλία εντάσσεται στην προσπάθεια περιορισμού των κινδύνων που συνδέονται με την υπερβολική χρήση των κοινωνικών δικτύων, τον ψηφιακό εθισμό και την έκθεση των ανηλίκων σε επιβλαβές περιεχόμενο.
Ποια παιδιά αφορά η απαγόρευση των social media
Στον πυρήνα της νέας νομοθετικής πρωτοβουλίας βρίσκεται η απαγόρευση πρόσβασης σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης για ανηλίκους κάτω των 15 ετών.
Το σχέδιο προβλέπει ότι το ελάχιστο ηλικιακό όριο για τη δημιουργία λογαριασμού θα είναι τα 15 έτη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο τρόπος υπολογισμού της ηλικίας: σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, τα παιδιά που έχουν γεννηθεί το ίδιο ημερολογιακό έτος θεωρείται ότι συμπληρώνουν το ηλικιακό όριο την 1η Ιανουαρίου του αντίστοιχου έτους.
Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον η συγκεκριμένη διάταξη ψηφιστεί χωρίς αλλαγές, από την 1η Ιανουαρίου 2027 το ηλικιακό κριτήριο θα πληρούν τα παιδιά που έχουν γεννηθεί το 2012 ή νωρίτερα.
Η ρύθμιση αφορά τόσο τη δημιουργία νέων λογαριασμών όσο και τον έλεγχο ηλικίας των χρηστών που διαθέτουν ήδη λογαριασμούς στις συγκεκριμένες υπηρεσίες.
Ποιες πλατφόρμες θα επηρεαστούν
Το ελληνικό νομοσχέδιο επικεντρώνεται στις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, δηλαδή στις πλατφόρμες που επιτρέπουν τη δημιουργία προσωπικού προφίλ, τη δημοσίευση περιεχομένου και την αλληλεπίδραση με άλλους χρήστες.
Στις δημοφιλείς υπηρεσίες που ενδέχεται να επηρεαστούν, ανάλογα με τον τελικό νομικό ορισμό, περιλαμβάνονται:
- TikTok
- Snapchat
Η ακριβής υπαγωγή κάθε πλατφόρμας θα καθοριστεί από το τελικό νομοθετικό πλαίσιο.
Παράλληλα, γίνεται διάκριση ανάμεσα στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και στις υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται κυρίως για ιδιωτική επικοινωνία.
Το ελληνικό σχέδιο δεν επεκτείνει αυτομάτως την απαγόρευση σε κάθε εφαρμογή επικοινωνίας, διαδικτυακό παιχνίδι ή ψηφιακή υπηρεσία.
Πώς θα γίνεται η επαλήθευση της ηλικίας
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που καλείται να αντιμετωπίσει το νέο πλαίσιο είναι η αξιόπιστη εξακρίβωση της πραγματικής ηλικίας των χρηστών.
Σύμφωνα με την παρουσίαση της κυβέρνησης, η ευθύνη για την επαλήθευση ηλικίας θα ανήκει στις ίδιες τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Οι εταιρείες θα πρέπει να αναπτύξουν ή να ενσωματώσουν κατάλληλες τεχνολογικές λύσεις, ώστε να διασφαλίζουν ότι οι χρήστες πληρούν το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο.
Ταυτόχρονα, θα πρέπει να εφαρμόζεται η αρχή της ελαχιστοποίησης των προσωπικών δεδομένων, προκειμένου να προστατεύεται η ιδιωτικότητα των χρηστών.
Kids.gov.gr Wallet και Gov.gr Wallet: Θα είναι υποχρεωτικά;
Στην παρουσίαση του νέου πλαισίου έγινε αναφορά στα ψηφιακά εργαλεία Kids.gov.gr Wallet και Gov.gr Wallet ως παραδείγματα αξιόπιστων λύσεων επαλήθευσης ηλικίας.
Ωστόσο, το νομοσχέδιο δεν προβλέπει την υποχρεωτική χρήση μιας συγκεκριμένης εφαρμογής.
Οι πλατφόρμες θα μπορούν να αξιοποιούν και άλλες τεχνολογικές λύσεις, εφόσον αυτές πληρούν τις προβλεπόμενες ευρωπαϊκές προδιαγραφές και διασφαλίζουν την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Επομένως, η χρήση του Kids.gov.gr Wallet ή του Gov.gr Wallet δεν αποτελεί, με βάση όσα παρουσιάστηκαν, αποκλειστική προϋπόθεση για την επιβεβαίωση της ηλικίας.
Τι θα γίνει με τους λογαριασμούς που έχουν ήδη δημιουργηθεί
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι οι έλεγχοι ηλικίας δεν θα περιορίζονται μόνο στους νέους χρήστες.
Οι πλατφόρμες θα πρέπει να εφαρμόσουν διαδικασίες επαλήθευσης και στους υφιστάμενους λογαριασμούς, ώστε να διαπιστωθεί εάν οι κάτοχοί τους πληρούν το νέο ηλικιακό όριο.
Αυτό σημαίνει ότι ένας λογαριασμός που δημιουργήθηκε πριν από την εφαρμογή του νόμου δεν θα εξαιρείται αυτομάτως από τους νέους περιορισμούς.
Οι τεχνικές λεπτομέρειες για τον τρόπο ελέγχου και τη διαχείριση των λογαριασμών ανηλίκων θα εξαρτηθούν από τις τελικές διατάξεις και τα μέτρα συμμόρφωσης των εταιρειών.
Δημήτρης Παπαστεργίου: «Να δώσουμε ως γονείς το καλό παράδειγμα»
Ιδιαίτερη αναφορά στον ρόλο της οικογένειας έκανε κατά την παρουσίαση ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η προστασία των παιδιών από την υπερβολική χρήση των οθονών δεν μπορεί να επιτευχθεί αποκλειστικά μέσω νομοθετικών περιορισμών.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «πρέπει να δείξουμε και εμείς με τον τρόπο μας τον σωστό δρόμο».
Με τη συγκεκριμένη τοποθέτηση επισήμανε τη σημασία του προσωπικού παραδείγματος των γονέων, ώστε τα παιδιά να υιοθετούν πιο ισορροπημένες συνήθειες στη χρήση των ψηφιακών συσκευών.
Άκης Σκέρτσος: Οι επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης των οθονών
Στους κινδύνους που συνδέονται με την παρατεταμένη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αναφέρθηκε ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος.
Ο υπουργός επικαλέστηκε ευρήματα της τελευταίας έρευνας PISA, συνδέοντας την πολύωρη παραμονή των παιδιών μπροστά στις οθόνες με απώλεια γνωστικών δεξιοτήτων.
Η κυβερνητική επιχειρηματολογία επικεντρώνεται στην ανάγκη προστασίας της ψυχικής υγείας, της συγκέντρωσης και της μαθησιακής διαδικασίας των ανηλίκων.
Οι επιπτώσεις της ψηφιακής χρήσης στην ανάπτυξη των παιδιών αποτελούν αντικείμενο επιστημονικής έρευνας, ενώ η ένταση και η φύση τους εξαρτώνται από παράγοντες όπως ο χρόνος χρήσης, το είδος του περιεχομένου και οι συνθήκες πρόσβασης.
Άδωνις Γεωργιάδης: Ευθύνη και των τεχνολογικών εταιρειών
Από την πλευρά του, ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης αναφέρθηκε στην ευθύνη των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών για την προστασία των ανηλίκων.
Επικαλούμενος εξωδικαστικό συμβιβασμό της Meta, υποστήριξε ότι δημιουργούνται προϋποθέσεις για μεγαλύτερη ανάληψη ευθύνης από τις πλατφόρμες.
Η κυβερνητική προσέγγιση βασίζεται στην αρχή ότι οι εταιρείες που σχεδιάζουν και λειτουργούν τις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης οφείλουν να συμμετέχουν ενεργά στην πρόληψη των κινδύνων για τους ανήλικους χρήστες.
EU KIDS Act: Τι προβλέπει η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία
Παράλληλα με την ελληνική νομοθετική πρωτοβουλία, βρίσκεται σε εξέλιξη η συζήτηση για το ευρωπαϊκό σχέδιο κανονισμού EU KIDS Act.
Σε αντίθεση με το ελληνικό σχέδιο, που επικεντρώνεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ευρωπαϊκή πρόταση εξετάζει ένα ευρύτερο φάσμα ψηφιακών υπηρεσιών.
Σε αυτό περιλαμβάνονται:
- Πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
- Υπηρεσίες διαμοιρασμού βίντεο.
- Διαδικτυακά παιχνίδια.
- Ψηφιακές υπηρεσίες και βοηθοί Τεχνητής Νοημοσύνης (AI).
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πρόταση που παρουσιάστηκε, οι γονείς δεν θα μπορούν να παρέχουν συγκατάθεση για τη δημιουργία πλήρους λογαριασμού σε παιδιά κάτω των 15 ετών.
Για παιδιά ηλικίας 13 έως 15 ετών εξετάζεται η δυνατότητα δημιουργίας ειδικού, περιορισμένου λογαριασμού, υπό αυστηρές προϋποθέσεις.
Μεταξύ των μέτρων που συζητούνται περιλαμβάνονται:
- Δημιουργία λογαριασμού από τον γονέα ή κηδεμόνα.
- Αυξημένα εργαλεία γονικού ελέγχου.
- Ημερήσιο όριο χρήσης μίας ώρας.
- Έλεγχος των επαφών και των δυνατοτήτων επικοινωνίας.
Οι συγκεκριμένες προβλέψεις αποτελούν μέρος της ευρωπαϊκής νομοθετικής πρότασης και δεν συνιστούν ήδη ισχύοντες κανόνες.
Ποιος θα έχει την ευθύνη εφαρμογής των περιορισμών
Το βάρος συμμόρφωσης με τους νέους κανόνες προβλέπεται να αναλάβουν οι ίδιες οι εταιρείες τεχνολογίας.
Σύμφωνα με το πλαίσιο που παρουσιάστηκε, οι πλατφόρμες θα πρέπει να διασφαλίζουν την τήρηση των ηλικιακών ορίων, να εφαρμόζουν αξιόπιστους ελέγχους και να αποδεικνύουν ότι συμμορφώνονται με τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις.
Στο ευρωπαϊκό επίπεδο εξετάζονται επιπλέον υποχρεώσεις υποβολής σχεδίων συμμόρφωσης και ανεξάρτητων ελέγχων.
Η προσέγγιση αυτή επιδιώκει να μεταφέρει σημαντικό μέρος της ευθύνης από τους γονείς και τα παιδιά στις επιχειρήσεις που παρέχουν τις ψηφιακές υπηρεσίες.
Πότε θα εφαρμοστεί η απαγόρευση – Το χρονοδιάγραμμα
Σύμφωνα με την παρουσίαση της 12ης Οκτωβρίου 2026, το χρονοδιάγραμμα έχει ως εξής:
- 12 Οκτωβρίου 2026: Επίσημη παρουσίαση του νέου ρυθμιστικού πλαισίου στο Μποδοσάκειο Μέγαρο.
- 22 Οκτωβρίου 2026: Προγραμματισμένη ψήφιση του νομοσχεδίου στη Βουλή.
- 1η Ιανουαρίου 2027: Προβλεπόμενη έναρξη εφαρμογής της απαγόρευσης για παιδιά κάτω των 15 ετών.
Μέχρι την ολοκλήρωση της κοινοβουλευτικής διαδικασίας, οι ρυθμίσεις παραμένουν στο στάδιο της νομοθετικής προώθησης.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς
Η σχεδιαζόμενη απαγόρευση αποτελεί μια σημαντική αλλαγή για τις οικογένειες με παιδιά και εφήβους.
Οι γονείς θα πρέπει να ενημερωθούν για το ηλικιακό όριο, τις διαδικασίες επαλήθευσης και τις υποχρεώσεις που θα αναλάβουν οι πλατφόρμες.
Παράλληλα, η ασφαλής χρήση του διαδικτύου παραμένει ένα ζήτημα που απαιτεί συνεχή ενημέρωση, επικοινωνία και ουσιαστική καθοδήγηση των παιδιών.
Η προστασία των ανηλίκων δεν εξαντλείται στους τεχνικούς περιορισμούς, αλλά συνδέεται και με την καλλιέργεια υγιών ψηφιακών συνηθειών, την ανάπτυξη κριτικής σκέψης και τη δημιουργία ενός ασφαλέστερου διαδικτυακού περιβάλλοντος.
Η απαγόρευση πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, η εφαρμογή της προβλέπεται να ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2027.